Kunst zonder risico

En daar staat het dan zwart op wit in de krant: het kunstbudget in Nederland gaat - als het aan het beoogde kabinet Rutte-Verhagen ligt, omlaag met 200 miljoen. Dramatisch! En dat is nog zacht uitgedrukt.

Gisteravond zat ik in de Kleine Komedie, bij de one-man show van Maarten van Roozendaal, 'Zonder vrienden'. Prachtig. Verrijkt, ontroerd en gesterkt verliet ik de zaal. Hoe duur zal dit kaartje straks uitvallen als het BTW tarief wordt verhoogd? Zou de zaal dan nog steeds vol zitten?

Jan Smit
Vorige maand vertelde een productiebedrijf waar ik mee in zee wilde gaan voor mijn nieuwe muziektheatervoorstelling, dat ze alleen nog meewerken aan producties waar geen enkel financieel risico aan kleeft. Kunst zonder risico, waar kom je dan op uit? De zoveelste versie van My fair lady? Nog meer spelshows en Jan Smit op tv?

Slachting
Oké, bezuinigingen zijn nodig in deze tijd, veel mensen in de samenleving moeten inleveren. Maar 200 miljoen, dat komt neer op 40 tot 50 procent korten op de kunstsector. Dat is een slachting! Belangrijke omroeporkesten moeten verdwijnen. Fondsen voor kunst en cultuur moeten worden opgeheven of samengevoegd, met alle extra bureaucratie van dien. Theaters zullen de deuren moeten sluiten, acteurs gaan aan de bedelstaf. Subsidies worden gekort of stopgezet, kunstenaars moeten hun broek zelf kunnen ophouden. Bijstand voor kunstenaars wordt afgeschaft. In de ons omringende landen zie je het schrikbeeld waar dit toe kan leiden. Italië steunt hedendaagse kunstenaars niet, alleen voor cultureel erfgoed is geld beschikbaar. Er bestaan nauwelijks nog moderne theater- of dansgezelschappen in het land, waardoor de kunstsector op sterven na dood is en talentvolle kunstenaars wegtrekken.

Safe
Ook in de theatersector in Nederland zie je nu al een 'speel op safe'- houding. De vraag naar het nut van kunst wordt steeds pregnanter. Resultaat: schouwburgen hernemen oude successen, in de programmering zie je eindeloos veel toneelstukken naar aanleiding van bekende boeken als De Aanslag of Karakter. Zodat het publiek het meteen snapt en de zalen vol zitten. Iedereen tevreden. Alhoewel? Waar is de vernieuwing, het lef, de doorstroom van nieuw talent?

Franje
Dit kabinet heeft geen respect voor kunst en cultuur. De heren Wilders, Rutte en Verhagen doen alsof kunst franje is. Dom, vind ik dat. Kunst is een levensader voor een gezonde en intelligente samenleving. Kunstenaars zijn de voorlopers in een maatschappij, waardoor hun 'nut' vaak later pas duidelijk wordt. Ik vind dat kunstenaars een reële kans moeten krijgen om hun werk te doen. Met hun bijdrage aan de maatschappij reflecteren ze op de betekenis van het leven, en dat is hard nodig in deze tijd. Bovendien draagt kunst en cultuur bij aan de economie, iets wat de rechtse heren toch moet aanspreken. Gelukkig is het regeerakkoord nog niet beklonken. Ik ga duimen draaien voor de Ab Klinks van deze wereld, op het CDA-congres van aanstaande zaterdag.