Hoogeveen

Donderdag speelden we de voorstelling Gegijzeld in Hoogeveen. Een plek waar de nasleep van de gijzelingen nog altijd voelbaar is.
Gegijzeld spin

Een belangrijke theaterwet is: geef nooit het publiek de schuld. Hoe moeilijk dit ook is. Ja, ook ik heb wel eens voor halfslapende en aan één oor dove bejaarden gespeeld. Voor een theater vol rumoerige tieners. Of voor drie man en een paardenkop. Maar: het ligt ook dan niet aan het publiek als de voorstelling niet aanslaat. (Hoewel ik twijfel over biergooiende hooligans). Als acteur moet je je publiek weten te boeien, punt uit.

Gelukkig troffen we in De Tamboer in Hoogeveen het Ideale Publiek, dat wil zeggen qua mix. Subsidiegevers eat your hart out: er waren jongeren, Molukkers (onder andere uit de Molukse wijk in Hoogeveen), Drenten, kinderen, ouderen en andere theaterliefhebbers, en dat allemaal in één zaal. Bij het nagesprek met ex-kaper Tom Polnaija en ex-gegijzelde Geert Kruit kwam dit ook nog mooi naar voren. Een oudere Drent vroeg zich af of de Molukkers nu nog steeds het RMS-ideaal nastreven. Een Molukse heer wilde graag weten wat de boodschap van Tom Polnaija was aan de derde en vierde generatie Molukkers, ook in de zaal aanwezig. Zijn antwoord: loskomen van de angst en het verdriet van je ouders en grootouders en gaan voor een eigen toekomst in Nederland.

Op de terugweg uit Hoogeveen bedacht ik me dat we toch behoorlijk dicht bij de doelstelling zijn gekomen die we ons stelden met deze voorstelling. Niet dat theater de wereld kan verbeteren. Maar toch, we hebben wel iets losgewoeld. Een aanzet gegeven tot het tot stand brengen van een dialoog tussen de daders en slachtoffers van de gijzelingen. We hebben laten zien dat de verwerking van de Molukse acties behoorlijk vast zit, omdat niet officieel wordt erkend dat het leed er nog steeds zit. Zowel bij de Molukkers als bij de Drenten. Een uiting daarvan is dat de wens om een monument op te richten in Bovensmilde, door de politiek wordt tegengehouden.

'Wat is er voor nodig om een verleden los te laten of opnieuw een plaats te geven?' Zo luidde de centrale vraag in de voorstelling. 25 voorstellingen later kan ik hier wel iets over zeggen. Naast lef, moed, en relativeringsvermogen is de belangrijkste toch wel: er is vergeving nodig. En het inzicht dat niet alleen de slachtoffers van de schoolkaping en treinkapingen erkenning nodig hebben voor het geleden leed, maar ook de Molukkers. Pas dan kunnen de frustraties langzaam verdampen, en is een nieuwe toekomst mogelijk.

De voorstelling Gegijzeld is op 27 april nog voor het laatst te zien in Cultureel Centrum de Weijer in Boxmeer.